Het milieustrafrecht is een van de snelst veranderende rechtsgebieden van dit moment. Europese en nationale wetgeving volgen elkaar in hoog tempo op, strafdreigingen worden hoger en de reikwijdte van het vakgebied groeit. Tegelijk worden bedrijven, bestuurders en feitelijk leidinggevenden vaker en zichtbaarder vervolgd. Tijdens dit jaarlijkse congres staan de actuele ontwikkelingen centraal en vertalen we ze naar wat ze concreet betekenen voor de praktijk, met sprekers uit wetenschap, advocatuur, OM en bedrijfsleven.

Programma 

Update milieustrafrecht: Trends in beleid, wetgeving & rechtspraak

Joyce Boonstra

We trappen het congres af met een overzicht van de laatste ontwikkelingen op het gebied van het milieustrafrecht.

De toekomst van milieucriminaliteit: daders, slachtoffers en nieuwe fenomenen

Daan van Uhm

• Veranderende dader- en slachtofferdynamiek in het milieustrafrecht

• Nieuwe en opkomende vormen van milieucriminaliteit en hun internationale context

• Wat er de komende jaren op opsporing en handhaving afkomt

• Wat dit alles betekent voor de praktijk: waar liggen kansen en grenzen voor het strafrecht

Nieuwe milieudelicten in het Wetboek van Strafrecht 

Sjoerd Lopik & Iris van den Oord

• De herziene Richtlijn Milieucriminaliteit brengt aanzienlijke veranderingen teweeg voor het Nederlandse milieustrafrecht en de handhaving daarvan. In mei van dit jaar moesten deze Europese regels zijn geïmplementeerd. 

• Tijdens het vorige Congres Milieustrafrecht besprak Michael Faure deze Richtlijn. Inmiddels is duidelijk hoe deze in Nederland zal worden omgezet, waardoor we kunnen gaan kijken naar de effecten op de Nederlandse rechtspraktijk. 

• Het Wetboek van Strafrecht krijgt dankzij de Richtlijn nieuwe delicten op basis waarvan milieuvervuiling kan worden bestreden. Ook worden bestaande delicten verruimd.

• Met deze nieuwe en verruimde delicten wordt het duidelijk welke nieuwe handvatten de Nederlandse handhaving van milieucriminaliteit krijgt. De hernieuwingen bevatten echter ook nog veel open normen waarvan de praktijk moet uitwijzen wat hun betekenis is.

• Sjoerd Lopik en Iris van den Oord praten jullie bij over deze nieuwe delicten. Zij staan ook stil bij andere gevolgen van de Richtlijn, waaronder voor maximumstraffen en handhaving. 

Effectiviteit van ernstige milieudelicten

Benny van der Vorm

• De aanleiding van het WODC-rapport ‘Effectiviteit van strafrechtelijke sancties bij ernstige milieudelicten’

• Het juridische kader

• De belangrijkste bevindingen van de onderzoekers

Het OM over de aanpak van milieucriminaliteit: slagkracht, keuzes en trends

Sander Wirken & Jelle Bekke

De Wet Bibob in het milieurecht

Jaap Baar

• Toepassingsbereik Wet Bibob bij omgevingsvergunningen

• Milieudelicten in Bibob-perspectief

• Ernst van het gevaar

• Samenhang

• Evenredigheid

Over toezicht houden op menselijk gedrag bij risicovolle bedrijven

Niek Hoogervorst

Je denkt als toezichthouder dat alles in orde is. Er zijn geen technische mankementen, de procedures zijn goed doordacht. En toch gaat het mis, omdat mensen verkeerde keuzes maken. De grote brand bij ExxonMobil in de Botlek in 2017, waarbij een ervaren crew meerdere waarschuwingssignalen negeerde, laat zien hoe groot de gevolgen kunnen zijn voor mens, milieu en bedrijf.

Hoe houd je toezicht op organisatiekenmerken die verkeerde keuzes in de hand werken? Hoe beïnvloed je gedrag en veiligheidscultuur als de wettelijke mogelijkheden beperkt zijn? En hoe krijg je bedrijven in beweging wanneer handhaving geen optie is? Gedragswetenschapper Niek Hoogervorst (DCMR Milieudienst Rijnmond, voorheen RSM/Erasmus Universiteit) laat aan de hand van praktijkvoorbeelden zien hoe toezichthouders steeds beter zicht krijgen op de factoren die bepalen of organisaties veilig handelen, en welke kansen en uitdagingen daarbij komen kijken.

Over de sprekers

Niek Hoogervorst
Niek Hoogervorst is gedragswetenschapper bij DCMR Milieudienst Rijnmond.

Sander Wirken
Sander Wirken is officier van justitie bij het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie.

Jelle Bekke
Jelle Bekke is officier van justitie bij het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie.

Sjoerd Lopik
Sjoerd Lopik is advocaat-partner bij De Roos, waar hij leidinggeeft aan de praktijk Business Ethics & Sustainability. Hij is een expert op het gebied van strafrecht, bestuursrecht en mensenrechten. In het bijzonder heeft hij expertise op het terrein van de rol van wet- en regelgeving in de klimaattransitie. Over dat onderwerp schreef hij een proefschrift, dat hij in september 2025 aan de Universiteit Leiden met succes verdedigde Hij adviseert bedrijven, NGO's en overheden over milieu- en klimaatregels. Legal 500 riep hem in 2024 uit tot Rising Star voor zijn werk op het gebied van interne onderzoeken en milieukwesties. Naast zijn werk als advocaat is hij nog altijd als onderzoeker aan de Universiteit Leiden verbonden. 

Iris van den Oord
Iris van den Oord is advocaat Criminal Defense & Investigations bij A&O Shearman. Ze staat financiële instellingen, beursgenoteerde ondernemingen en andere grote corporates bij in strafrechtelijke onderzoeken, interne onderzoeken en bestuursrechtelijke handhavingstrajecten. Ze legt zich met name toe op corruptie, fraude, sancties en milieustrafrecht. Iris is daarnaast secretaris bij de Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten en is door Legal 500 herkend als Key Lawyer. 

Daan van Uhm
Daan van Uhm is hoogleraar Milieucriminaliteit en universitair hoofddocent Criminologie aan de Open Universiteit en de Universiteit Utrecht. Zijn leerstoel kwam tot stand in samenwerking met het NSCR. Van Uhm is gespecialiseerd in groene criminologie en hij doet onderzoek naar uiteenlopende vormen van milieucriminaliteit, van illegale mijnbouw in Latijns-Amerika en wildlife-handel in Zuidoost-Azië tot ontbossing in Centraal-Afrika en de strafbaarstelling van ecocide. Hij promoveerde in 2016 in Utrecht op de illegale handel in beschermde dieren. Voor zijn werk ontving hij een Veni-beurs en een ERC Starting Grant voor onderzoek naar de witwassing van natuurlijke hulpbronnen.

Benny van der Vorm
Benny van der Vorm is universitair docent straf(proces)- en bestuursrecht bij het Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen en de afdeling Staatsrecht, Bestuursrecht en Rechtstheorie van de Universiteit Utrecht. Daarnaast is hij verbonden aan het Montaigne Centrum voor Rechtsstaat en Rechtspleging en is hij gastonderzoeker Criminologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn werk bevindt zich op het snijvlak van strafrecht, bestuursrecht en criminologie, met bijzondere aandacht voor bestuursstrafrecht, bijzonder strafrecht, handhaving en toezicht. Binnen het onderzoeksthema Institutions for Open Societies onderzoekt hij hoe straf- en bestuursrechtelijke handhaving zich verhouden tot de openbare orde en veiligheid. Hij heeft o.a. onderzoek verricht naar de effectiviteit van ernstige milieudelicten, hetgeen heeft geleid tot een omvangrijk WODC-rapport.

Jaap Baar
Jaap Baar is advocaat en partner bij Kuyp Baar advocaten, dat hij samen met Michiel Kuyp leidt. Hij opereert op het snijvlak van straf- en bestuursrecht, een combinatie die hem onderscheidt nu de overheid steeds vaker duaal handhaaft. Jaap staat ondernemingen bij in de horeca, vastgoed en agrarische sector, adviseert over Bibob-onderzoeken en vergunningsprocedures en procedeert tegen bestuurlijke boetes en sluitingen. Met Kuyp bemant hij de cassatiedesk. Hij heeft een bijzondere interesse in dierenwelzijn en de Wet Dieren, waarover hij regelmatig publiceert. Jaap is erelid van de NVJSA en voorzitter van de adviescommissie Strafrecht van de NOVA.

Joyce Boonstra
Joyce is oprichter van BijzonderStrafrecht. Zij is gespecialiseerd in financieel-economisch strafrecht en doceert en publiceert daarover regelmatig. Ieder jaar verzorgt zij tijdens dit congres een update over de laatste ontwikkelingen.

Inschrijven

Hier vindt u drie wijzen van deelname. Schrijf u in voor de optie die u wilt volgen.

Fysieke deelname

Digitaal live deelname

Achteraf terugkijken