Skills Academy: Toezicht en handhaving

Het bestuursrecht heeft zich de afgelopen decennia ingrijpend ontwikkeld. De bestuurlijke boete is uitgegroeid tot een veelgebruikte en in veel bijzondere wetten zelfs exclusieve sanctie. Toezichthouders leggen hun bevindingen vast in een rapport, dat in de praktijk wordt aangeduid als boeterapport, rapport van bevindingen of handhavingsrapport.

Het boeterapport neemt een centrale positie in binnen het handhavingstraject. Het vormt de feitelijke en juridische basis voor de beslissing van het bestuursorgaan om al dan niet een boete op te leggen. Ook in bezwaar- en beroepsprocedures is het rapport van doorslaggevend belang. De bestuursrechter stelt hoge eisen aan de inhoud, zorgvuldigheid en motivering van een boeterapport. Indien aan deze eisen is voldaan, komt aan het rapport volgens vaste rechtspraak een grote bewijskracht toe.

Is dat niet het geval, dan kan het boeterapport juist een kwetsbaar punt vormen in de handhaving. De rechter kan het rapport (gedeeltelijk) buiten beschouwing laten, met als gevolg dat ook daarop gebaseerde besluiten en bewijsstukken hun draagkracht verliezen. Een onzorgvuldig opgesteld boeterapport kan daarmee leiden tot vernietiging van het boetebesluit.

Het boeterapport is bovendien niet uitsluitend bestemd voor het bestuursorgaan en de rechter. Ook de vermeende overtreder, diens advocaat of gemachtigde en andere betrokkenen nemen kennis van het rapport. Dat vereist niet alleen juridische juistheid, maar ook een heldere structuur, inzichtelijke motivering en zorgvuldige vastlegging van feiten, verklaringen en bewijs. Het boeterapport fungeert daarmee als het visitekaartje van het bestuursorgaan.

Tijdens deze cursus Boeterapportage leren deelnemers hoe zij een boeterapport opstellen dat voldoet aan de wettelijke vereisten, de algemene beginselen van behoorlijk bestuur en de eisen die de bestuursrechter daaraan stelt. De cursus behandelt onder meer de vastlegging en waardering van feiten en bewijs, de juridische kwalificatie van gedragingen, de motivering van verwijtbaarheid en boetehoogte, en de betekenis van recente rechtspraak.

Na afloop van de cursus zijn deelnemers beter in staat om juridisch houdbare, zorgvuldig gemotiveerde boeterapporten op te stellen die standhouden in bezwaar en beroep.

Programma

De cursus bestaat uit twee cursusdagen. Tijdens de cursus komen onder meer de volgende onderwerpen aan bod:

• Het verwerken van de onderdelen van de overtreden norm in het rapport

• Het zorgvuldig vastleggen van de bevindingen van de toezichthouder

• Veel voorkomende valkuilen (juridisch en praktisch) bij het opstellen boeterapportages

• Schrijven op B1-niveau: helder, precies en juridisch correct

• De opbouw en systematische indeling van het boeterapport

• Wettelijke eisen aan het boeterapport en rechterlijke toetsingskaders

• Het toepassen van het nemo tenetur-beginsel en het opnemen van de cautie

• Het vermelden van het recht op rechtsbijstand en verhoorbijstand

• Bewijsrecht in het bestuursrecht en de drie bewijsregels

• Het correct vastleggen en rapporteren van verklaringen en verhoren

• Het voorkomen van overtredingen van de AVG bij rapportage

Tijdens de cursus werken deelnemers aan verschillende schrijfoefeningen. Tussen de twee cursusdagen werken zij zelfstandig een verdiepende oefening uit. Deze wordt door de docent beoordeeld, waarna deelnemers gerichte feedback en verbeterpunten ontvangen. De oefeningen en feedback worden uitgebreid besproken tijdens de tweede cursusdag.

Leerdoelen

Na afloop van de cursus kunnen de deelnemers:

• De overtreden norm juridisch correct te verwerken in een boeterapport, inclusief een duidelijke koppeling tussen feiten, normadressaat en wettelijke grondslag.

• Bevindingen van toezichthouders zorgvuldig, volledig en gestructureerd vast te leggen, zodanig dat zij voldoen aan de eisen van zorgvuldigheid en controleerbaarheid.

• Een boeterapport systematisch op te bouwen en logisch te structureren, zodat het rapport inzichtelijk is voor het bestuursorgaan, de rechter en andere betrokkenen.

• De wettelijke eisen en rechterlijke toetsingskaders toe te passen bij het opstellen en beoordelen van boeterapporten, met oog voor recente bestuursrechtelijke rechtspraak.

• Bewijs in het bestuursrecht correct te verzamelen, te duiden en te rapporteren, met inachtneming van de geldende bewijsregels en bewijswaardering.

• Verklaringen en verhoren juridisch juist vast te leggen, inclusief een correcte weergave van vraagstelling, antwoorden en context.

• Het nemo tenetur-beginsel correct toe te passen en de cautie op de juiste wijze op te nemen in het boeterapport.
  Het recht op rechtsbijstand en verhoorbijstand correct te vermelden en te verwerken in de verslaglegging.

• Veelvoorkomende juridische en praktische valkuilen in boeterapportages te herkennen en te voorkomen, zowel in de feitenvaststelling als in de motivering.

• Boeterapporten te schrijven op B1-niveau, waarbij helderheid, precisie en juridische juistheid in balans zijn.

• AVG-risico’s bij rapportage te onderkennen en te vermijden, met aandacht voor proportionaliteit, dataminimalisatie en doelbinding.

Doelgroep

• Advocaten

• (overheids)juristen

• Toezichthouders

• Handhavers

• Openbaar Ministerie

• Rechterlijke macht

• Politie

• FIOD

• Compliace professionals

Gerelateerde cursussen